Dự án Quản lý nước thải và Chất thải rắn tại các tỉnh lỵ Việt Nam

Dự án “Quản lý Nước thải và Chất thải rắn tại các tỉnh lỵ Việt Nam” là sự hợp tác giữa Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) trong Hợp phần hỗ trợ tài chính (HTTC) và Cơ quan Hợp tác Kỹ thuật (GTZ), Cơ quan Hỗ trợ Phát triển Đức (DED) trong Hợp phần Hỗ trợ Kỹ thuật (HTKT). Tư vấn GFA là cơ quan thay mặt GTZ thực hiện Hợp phần HTKT. Trung tâm  Hội nhập và Phát triển Quốc tế (CIM) và Tổ chức Bồi dưỡng và Phát triển Năng lực Quốc tế - CHLB Đức (InWEnt) là hai cơ quan đối tác tiềm năng của dự án.

Xem Tờ rơi Dự án tại đây.

Dự án được chia thành hai giai đoạn:

Giai đoạn 1: Từ tháng 2 năm 2005 đến tháng 7 năm 2008

Giai đoạn 2: Từ tháng 8 năm 2008 đến tháng 7 năm 2011

Về phía Việt Nam, Bộ Kế Hoạch & Đầu tư (MPI) chịu trách nhiệm trong việc xác định dự án và điều phối chung Chương trình trong khi đó Bộ Tài Chính là cơ quan cấp phát vốn vay của KfW cho các cơ quan đối tác trong dự án tại các tỉnh tham gia dự án. Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản Hợp phần HTKT. Sơ đồ dưới đây mô tả cơ cấu tổ chức của chương trình, vai trò và nhiệm vụ chính của các cơ quan đối tác phía Đức.

Hiện tại, dự án đang được triển khai ở các tỉnh Bắc Ninh và Hải Dương (miền Bắc), Vinh (miền Trung) và Cần Thơ, Sóc Trăng, Trà Vinh (miền Nam - đồng bằng sông Cửu Long). Việc mở rộng dự án ở một số thành phố khác đang trong quá trình chuẩn bị.

Mục tiêu của dự án: Các công ty cung cấp dịch vụ thoát nước ở các tỉnh quản lý hệ thống thoát nước hiện tại và tương lai một cách hiệu quả theo các kế hoạch đã thống nhất và quy trình chuẩn (lợi ích trực tiếp). Việc quản lý và vận hành hệ thống thoát nước tốt hơn có tác động tích cực đến điều kiện môi trường, giảm rủi ro bệnh tật do nước thải gây ra và do đó góp phần giảm đói nghèo ở các khu đô thị và các vùng lân cận (lợi ích gián tiếp).

Bối cảnh: Tăng trưởng kinh tế liên tục và dân số tăng nhanh là một thách thức đáng kể đối với phát triển cơ sở hạ tầng ở tất cả các tỉnh trên cả nước. Việc nâng cấp hệ thống thu gom và xử lý nước thải và chất thải rắn không theo kịp được với tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục. Hiện tại, chỉ có 60% dân số đô thị được đấu nối vào hệ thống cấp nước tập trung, trong khi đó mức độ bao phủ dịch vụ thu gom nước thải lại tương đối thấp. Tuy nhiên, công tác xử lý nước thải vẫn còn hạn chế. Việc xả nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp chưa qua xử lý vào sông, kênh cũng như xả bừa bãi các chất thải độc hại sẽ gây ran guy hiểm cho sức khỏe cộng đồng và môi trường ở phạm vi rộng.

Quy định pháp luật chưa hoàn thiện, quy hoạch đô thị chưa đồng bộ, đầu tư hạn hẹp, những hạn chế khó khăn về thể chế, thu hồi chi phí không đủ để vận hành và bảo dưỡng công trình cũng như thiếu ý thức môi trường của người dân là những nguyên nhân dẫn đến sự yếu kém và thiếu hụt trong ngành thoát nước hiện nay.

Các nhóm đối tượng mục tiêu của dự án là dân cư đô thị ở các tỉnh/thành tham gia dự án và dân cư ở khu vực hạ lưu sống phụ thuộc vào sông nước.

Các bên trung gian gồm lãnh đạo các công ty tham gia dự án những người chịu trách nhiệm trong công tác quản lý nước thải và chất thải rắn, cán bộ các sở liên quan ở địa phương cũng như các chuyên viên của Bộ Xây dựng và lãnh đạo Sở Tài Nguyên và Môi trường.  của  (DoNRE).

Đóng góp của GTZ trong dự án tại giai đoạn hiện tại gồm những hoạt động chính sau:

1. Hợp tác tài chính (KfW):Việc đầu tư bao gồm xây dựng các nhà máy xử lý nước thải và mở rộng, cải tạo hệ thống thu gom và xử lý nước thải cho các thành phố trực thuộc tỉnh có quy mô trung bình là: Cần Thơ, Sóc Trăng và Trà Vinh ở Đồng bằng Sông Cửu Long, thành phố Vinh ở miền Trung và cũng như Bắc Ninh, Hải Dương là hai tỉnh được lựa chọn ở miền Bắc. Thêm vào đó, một mô hình hệ thống quản lý chất thải rắn (bãi rác hợp vệ sinh) sẽ được đưa vào trong chương trình tại Vinh và một thành phố khác ở miền Bắc. Đồng thời, một dự án xây mới về dựng nhà máy xử lý nước thải cho một khu công nghiệp ở Cần Thơ cũng đang trong quá trình chuẩn bị.

Việc xây dựng đang được thực hiện ở sáu thành phố và cần phải được hòan thành vào năm 2010/2011. Các dự án mới sẽ được bắt đầu thực hiện trong năm 2010 và hoàn thành trong 2 đến 3 năm sau đó. Tổng vốn đầu tư lên tới xấp xỉ 150 triệu EURO, trong đó khoảng 70% hay 102 triệu EURO là vốn vay ưu đãi qua Ngân hang Tái thiết Đức và 30% là vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam.

2. Hợp tác Kỹ thuật (GTZ hợp tác cùng DED): Nâng cao hiệu quả hoạt động (tổ chức, quản lý và vận hành) của các công ty tham gia dự án; dần dần áp dụng giá nước thải; sự tham gia của cộng đồng cũng như tăng cường hợp tác và vận dụng kinh nghiệm ở cấp quốc gia và địa phương.