|
|
|
Hệ thống lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội thông thường của Việt Nam được thực hiện theo hướng từ trên xuống; cụ thể Trung ương giao các chỉ tiêu phát triển dài hạn và hàng năm xuống cấp tỉnh, tỉnh giao xuống huyện và huyện giao xuống xã. Do việc lập kế hoạch một chiều phần nào còn thiếu sự tham gia của người dân nên các nhu cầu thực tế của người dân chưa được phản ánh trong các kế hoạch được giao. Vấn đề này ngày càng được các cơ quan, sở, ban, ngành lập kế hoạch quan tâm và đưa ra một số biện pháp đổi mới trong công tác lập kế hoạch. Dự án SMNR-CV đã tham gia đóng góp vào quá trình đổi mới công tác lập kế hoạch thông qua giới thiệu phương pháp có sự tham gia vào quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội thông thường của tỉnh.
|
 |
|
|
Click để phóng to hình
|
Ngoài ra, hệ thống lập kế hoạch xưa nay ở cấp cơ sở có một số hạn chế nhất định, cụ thể là thiếu sự phân tích kỹ các tiềm năng phát triển, lợi thế cạnh tranh của địa phương, định hướng chiến lược, tầm nhìn dài hạn và các ưu tiên hành động rõ ràng. Việc dự án SMNR-CV giới thiệu công cụ lập kế hoạch đổi mới có tên gọi “Lập kế hoạch chiến lược trong Phát triển kinh tế địa phương” nhằm giúp địa phương giải quyết một phần những vấn đề hạn chế này. Phát triển kinh tế địa phương là quá trình người dân địa phương thuộc mọi thành phần kinh tế cùng tham gia thúc đẩy phát triển kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế bền vững và có khả năng phục hồi tốt hơn. Đây là một công cụ nhằm tạo việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, bao gồm người nghèo và những đối tượng bị thiệt thòi. Dự án đã lựa chọn phương pháp tiếp cận khác với phương pháp “Đánh giá lợi thế cạnh tranh có sự tham gia” được áp dụng trong phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam. Lợi thế của phương pháp tiếp cận này là tập trung vào phát triển kinh tế mang tính chiến lược toàn diện kết hợp sử dụng ít nguồn lực trong quá trình lập kế hoạch; điều này giúp địa phương dễ dàng áp dụng phương pháp này và từ đó lồng ghép phương pháp này vào quy trình lập kế hoạch thông thường.
Trong chu kỳ lập kế hoạch phát triển kinh tế địa phương mang tính chiến lược, dự án đã tiến hành một số bước khảo sát, nghiên cứu về những tiềm năng phát triển của địa phương, cụ thể là những lợi thế nhờ có tài nguyên thiên nhiên, các ngành và tiểu ngành chính của địa phương nhằm đưa ra thông tin, dữ liệu cơ sở để đánh giá chung về điều kiện của địa phương trên cơ sở có sự tham gia.
Trong năm 2005, dự án đã tổ chức một số cuộc hội thảo về lập kế hoạch phát triển kinh tế địa phương mang tính chiến lược tại cấp tỉnh và cấp huyện. Mục đích của các cuộc hội thảo cấp tỉnh này là giới thiệu phương pháp tiếp cận mới trong lập kế hoạch “Lập kế hoạch chiến lược” để tỉnh đưa vào áp dụng trong phát triển kinh tế tổng thể và mục đích của cuộc hội thảo cấp huyện là giúp huyện xác định các tiểu ngành ưu tiên trong phát triển kinh tế và xây dựng kế hoạch hành động của từng tiểu ngành lựa chọn, trên cơ sở đó Dự án sử dụng kết quả hội thảo để xác định các tiểu ngành có thể hỗ trợ xúc tiến chuỗi giá trị (xem thêm thông tin ở phần Xúc tiến Chuỗi giá trị).
Lập kế hoạch chiến lược cấp tỉnh
Hội thảo Lập kế hoạch phát triển kinh tế địa phương được tổ chức vào tháng 3 năm 2005, với sự tham gia của hơn 40 đại biểu, đại diện cho các sở, ban, ngành và các doanh nghiệp chủ chốt liên quan trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Hội thảo đã thành công trong việc giới thiệu phương pháp lập kế hoạch chiến lược cho các bên liên quan, từ đó các bên đã xây dựng được 7 dự án lớn định hướng tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Các đại biểu tham dự đánh giá cao phương pháp tiếp cận mới trong lập kế hoạch và xem đây là một phương pháp hiệu quả bổ sung vào quy trình lập kế hoạch thông thường của tỉnh. Cụ thể, hội thảo đã đưa ra các kế hoạch hành động đối với các lĩnh vực ưu tiên sau đây:
|
 |
|
|
Click để phóng to hình
|
- Phát triển nguồn nhân lực
- Phát triển Du lịch
- Thu hút đầu tư
- Sản xuất vật liệu xây dựng
- Phát triển nông thôn và Thủy sản
Kết quả hội thảo đã được các sở, ban, ngành liên quan đưa vào kế hoạch 5 năm của từng ngành và trách nhiệm của các ngành là tổ chức thực hiện các kế hoạch trên cơ sở ngân sách được phê duyệt.
Lập kế hoạch chiến lược tại cấp huyện
Trên cơ sở hội thảo cấp tỉnh về Lập kế hoạch chiến lược trong Phát triển kinh tế địa phương, dự án cũng đã tổ chức cuộc hội thảo giới thiệu phương pháp lập kế hoạch chiến lược này đến cấp huyện. Tham gia vào hội thảo cấp huyện có các đại diện từ các cơ quan chính quyền huyện và các phòng ban luên quan, các nhóm hộ sản xuất, các hộ gia đình, các tổ chức quần chúng và một số dự án liên quan.
|
 |
|
|
Click để phóng to hình
|
Kết quả của hội thảo lập kế hoạch chiến lược trong phát triển kinh tế địa phương tại huyện Tuyên Hóa bao gồm các vấn đề ưu tiên và các kế hoạch hành động trong các tiểu ngành được lựa chọn (trồng dâu nuôi tằm, sản xuất lượng thực và chế biến gỗ) đã được xác định rõ và đưa vào kế hoạch phát triển của huyện. Đây cũng chính là cơ sở để dự án SMNR-CV xác định rõ các hoạt động có thể hỗ trợ và tiến hành hỗ trợ thực hiện trong những năm tiếp theo.
|
 |
|
|
 |
|
|
 |