|
Ở Dự án SMNR-CV, quyết định về “Xúc tiến Chuỗi giá trị“ như là phương pháp lựa chọn chung và về hộp công cụ Liên kết Chuỗi giá trị cụ thể của GTZ để xúc tiến tạo thu nhập cho các hộ gia đình vùng nông thôn và các doanh nghiệp nhỏ có cơ sở lâu dài hơn.
Trong những năm từ 1996 đến 2002, GTZ đã thực hiện một dự án có tên là “Chương trình An toàn Lương thực” (ATLT) ở các huyện miền núi của tỉnh Quảng Bình. Bối cảnh thực hiện dự án là tình trạng nghèo đói kéo dài và kinh tế nông thôn vẫn chủ yếu dựa vào việc kiếm sống với sự dư thừa các sản phẩm nông lâm nghiệp chính có thể tiêu thụ còn rất hạn chế. Cơ sở của dự án ATLT trong lĩnh vực này là nâng cao việc tiếp cận lương thực bằng cách xúc tiến cơ hội tạo thu nhập từ ngành phi nông nghiệp. Phương pháp thực hiện là hướng tới hành động và hướng tới thị trường trên cở sở phương pháp Phân tích và Phát triển Thị trường do RECOFTC (http://www.recoftc.org/site/) xây dựng đầu tiên. Tương tự như phương pháp Chuỗi giá trị, phương pháp Phân tích và Phát triển Thị trường tuân thủ theo các bước xúc tiến và phân tích sản phẩm từ nơi thu mua, sản xuất, chế biến cho đến thị trường tiêu thụ cuối cùng (người tiêu thụ cuối cùng). Trong các đợt nghiên cứu thực địa, bao gồm cả đánh giá cơ sở tài nguyên và nghiên cứu thị trường, quá trình Phân tích và Phát triển Thị trường tạo ra một số đầu ra của sản phẩm có tiềm năng để xúc tiến. Sau đó, trên cơ sở các tiêu chí như yêu cầu công nghệ thấp phù hợp, có tiềm năng tạo thu nhập và giảm nghèo và vì một số lí do về môi trường, các tiểu ngành hàng có triển vọng đã được lựa chọn bao gồm mật ong tự nhiện, làm chổi và làm nón, tiêu, mây tre, nấm và nuôi tằm (làm thức ăn).
|
|
Kể từ năm 2004, Dự án SMNR-CV đã giới thiệu chương trình “Phát triển Kinh tế Địa phương” (xem thông tin chi tiết trên trang web này) và phương pháp lập kế hoạch chiến lược như là một khái niệm tổng quát đối với việc xúc tiến tạo thu nhập cho các hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở vùng nông thôn cũng như phát triển kinh tế trong vùng dự án. Khái niệm này đã được trình bày trong các hội thảo các bên liên quan chuỗi ở cấp tỉnh và cấp huyện. Trong số các tiểu ngành ưu tiên khác, Phát triển kinh tế địa phương đã được hội thảo xác định để xúc tiến.
Sau khi tiến hành một số nghiên cứu về các công cụ hiện có, Dự án SMNR-CV quyết định sử dụng phương pháp Chuỗi giá trị như là một công cụ hoạt động phù hợp nhất để nâng cấp sản xuất, chế biến và tiếp thị sản phẩm được lựa chọn trong quá trình Phát triển kinh tế địa phương. Phương pháp Chuỗi giá trị mà dự án SMNR-CV áp dụng là một chuỗi các công cụ Chuỗi giá trị vì người nghèo của GTZ, sau này được gọi là “Liên kết Chuỗi giá trị”. Liên kết Chuỗi giá trị mà GTZ xây dựng là một phương pháp cụ thể và hướng tới hành động đối với việc xúc tiến các chuỗi giá trị hướng tới mục tiêu vì người nghèo. Phương pháp Liên kết Chuỗi giá trị dựa trên những bài học kinh nghiệm đút rút từ các chương trình phát triển nông thôn và xúc tiến ngành hàng tư nhân do GTZ hỗ trợ. Phương pháp này trình bày bí quyết xúc tiến chuỗi giá trị thành 11 mô-đun theo chu kỳ dự án.
Sau khi tham gia lớp tập huấn chính thức về việc áp dụng phương pháp Liên kết Chuỗi giá trị, đội ngũ cán bộ dự án đã tổ chức các hội thảo các bên liên quan để phân tích các chuỗi giá trị cụ thể. Trên cơ sở các nghiên cứu trước đây, những khó khăn, vướng mắc gây trở ngại cho việc mở rộng và phát triển các tiểu ngành hàng này đã được xác định. Ngoài các vấn đề kỹ thuật, những khó khăn này chủ yếu là mối liên kết và sự hợp tác kinh doanh giữa các nhà sản xuất địa phương, các nhà cung cấp đầu vào và các nhà cung cấp dịch vụ còn yếu kém, đặc biệt là khó khăn vì thiếu kiến thức quản lý và tiếp thị. Dựa trên sự phân tích đó, các chiến lược hỗ trợ và nâng cấp đã được xây dựng và thực hiện.
Hiện nay, Dự án SMNR-CV đang hỗ trợ nâng cấp các chuỗi giá trị và các vùng sản xuất đối với các tiểu ngành hàng sau đây:
- Mật ong tự nhiên (Nuôi ong lấy mật)
- Tơ tằm (Trồng dâu nuôi tằm)
- Hồ tiêu
- Lựa chọn hỗ trợ các tiểu ngành hàng khác (cao su, nấm, mây tre và chế biến gỗ, du lịch sinh thái)
Để thúc đẩy việc áp dụng phương pháp Liên kết Chuỗi giá trị, Dự án SMNR-CV đã thiết lập cơ sở và tiếp tục hỗ trợ sự hoạt động của “nhóm Chuỗi giá trị cấp tỉnh”. Nhóm bao gồm các đại diện đến từ các ban ngành liên quan, các nhà cung cấp dịch vụ tư nhân và nhà nước, các nhóm nhà sản xuất, các hiệp hội và một số dự án phát triển có nhà tài trợ. Các thành viên nhóm đã tham gia một số khoá tập huấn về phương pháp Liên kết Chuỗi giá trị và việc áp dụng phương pháp này. Năm 2006, dự án SMNR-CV đã tổ chức hội thảo giới thiệu về phương pháp này. Năm 2007, các thành viên nhóm đã tham gia khoá tập huấn do Chương trình Phát triển Doanh nghiệp vừa và nhỏ của GTZ tổ chức ở Hà Nội. Và hội thảo gần đây nhất về phương pháp Liên kết Chuỗi giá trị đã được tổ chức tại tỉnh Quảng Bình vào tháng 10/ 2008.
|